Mimari

Medresa Sor (Kırmızı Medrese)

Kırmızı Medrese (Medresa Sor)

Medrese, camii ve türbeden oluşan bir külliye olan Kırmızı Medrese, 13. yüzyıldan beri kentin hakimi olan Cizre Azizan Beyliği tarafından kenti bir çeyrek yüzyılı aşkın süredir ellerinde bulunduran Akkoyunlular’dan geri alınışının sembolü olarak 15. yüzyılın sonunda inşa edilmiş bir yapıdır.

Kırmızı Medrese (Medresa Sor) Cizre

Kırmızı Medrese (Medresa Sor) Cizre

Mimari özelliklerinin yanı sıra Kırmızı Medrese, kuzey Mezopotamya’da Akkoyunlu, Karakoyunlu, Safevi ve Osmanlı Devletleri gibi dönemin önemli siyasi aktörlerinin egemenlik, Kürtlerin ise var olma ve siyasi gücünü devam ettirme savaşımı verdiği bir dönemde iktidar sembolü olarak inşa edilmiş bir yapı olmasından dolayı önemlidir.

20. yüzyılda ulusallaşamamış ve devletleşememiş Kürtlerin toplumsal hafızasında bölgeye hakim oldukları dönemi hatırlatan Kırmızı medrese, mimari ve mimariye bağlı süsleme açısından inşa edildiği dönemin hakim mimarlık zevkini yansıtmaktadır.

Kırmızı Medrese (Medresa Sor)Cizre

Kırmızı Medrese (Medresa Sor)Cizre

Tek katlı olan medresede doğu duvarda giriş eyvanı ve batıda ana eyvan olmak üzere iki eyvanı bulunmaktadır. Bu eyvanların yanı sıra avluyu doğu, batı ve kuzeyde çevreleyen ve müderris ve öğrenci odalarına geçişi sağlayan revaklar da birer eyvan kuruluşundadır.

Medresenin güneyinde doğu-batı doğrultusunda üç kubbeyle örtülü dikdörtgen planlı mescit bölümüyle, mescidin güneyinde dışa beşgen olarak taşkın ve içten sekizgen planlı medreseyi yaptıran mîr ailesinin mezarlarının ve ünlü tasavvuf şairi Melayê Cizîrî’nin mezarının bulunduğu iki katlı bir türbe bulunmaktadır.

Medrese iç kale surlarının su basması üzerinde yükselmekte ve batıda yarım daire burçlarla desteklenmektedir. Yapının temelinde üzerinde yükseldiği sur duvarında olduğu gibi büyük boyutlu düzgün bazalt taş kullanılmışken beden duvarları ve örtü sistemi tamamıyla kırmızı tuğladandır.

Kırmızı Medrese

Kırmızı Medrese

Yorum bırak