Sanat

Kürtlerde Sanat ve Yapılan Eserler

Şehnâme'ye ait bir görüntü

Sanat, biz de en derin varlık bilinciyle en yüce duyguları ve en asil düşünceleri uyandıran, makul ve bilinçli bir yaşamın ifade edilmesidir. Sanat, insanı kişisel yaşam düzeyinden evrensel yaşam düzeyine taşır; insanın sadece aynı düşünce ve inançlara katılımını sağlayarak değil, aynı zamanda duygulardaki benzerlik yönüyle de…

Geleceğin sanatı, seçkin bir azınlığa ait olmayacak, mükemmelliği ve birliği-bütünlüğü sağlayan bir araç olacaktır.

O halde Kürt Sanat hakkında derlediğimiz şeylere hep birlikte göz atalım;

Kerpiç Evler

Kerpiç Evler

“İlk kerpici Kürt Kassitler yaptı. İlk Takvim’i; ilk matematik ve geometri prensiplerini; ilk ağırlık ve uzunluk ölçü birimlerini Kürt Kassitler buldu.” (s. 21)

1260 yıllık rasathane kulesi

1260 yıllık rasathane kulesi

“İlk rasathaneyi Urfa’da Kürt Kassitler kurdu. İlk ‘teşhis’ ve ‘tedavi’ ikilemini; masajı tedavi yöntemi olarak kullanmayı Kürt Kassitler uyguladı. Ve petrolü de onlar keşfetti.” (s. 22)

Gılgamış Destanı Tabletleri

Gılgamış Destanı Tabletleri

“Gılgamış Destanı adlı destanla ilgili tabletlerin metinlerini Kürt Kassit uyruklu şair Sin-Lekke-unni yazmıştır.” (s. 39

Kürt Edebiyatı Yazarları

Kürt Edebiyatı Yazarları 

“İranlılar edebiyat ve sanat zenginliklerini Kürtlerden almışlardır.” (s 44)

Redkili büyük Dengbej Reşo

Redkili büyük Dengbej Reşo

“Meddah adı da verilen Deng-Bej Kürt kültürüne aittir.” (s. 54)

Kürt Ozan Osman Hafi

Kürt Ozan Osman Hafi

“Saz sözcüğü Kürtçedir. Ayrıca aynı kökten türeyen sazbend (çalgıcı), sazende ve sazendegan sözcükleri de Kürt dilinin ürünleridir.” (s. 57)

Evdale Zeynike

Evdale Zeynike

“Halk ozanlığı Kürt kültür ve sanatının bir parçasıdır. Kürt halk ozanları atışma, taşlama, güzelleme ve hikâyeli türkü dallarında binlerce yıldan beri Newroz bayramlarında, düğünlerde ya da uzun kış gecelerinde sanat yeteneklerini ortaya koyarlar.” (s. 59)

 

Cirit Oyunu

Cirit Oyunu

“Cirit oyununun Kürtlere özgü bir spor türü olduğu tüm dünyaca bilinmektedir. Cirit sözcüğü Kürtçedir. Cirit oyunu Kürt ırkı atlarla yapılır.” (s. 169-170)

Şehnâme'ye ait bir görüntü

Şehnâme’ye ait bir görüntü

“(Firdevs’in yazdığı) Şehname’de anlatılan efsane tümüyle Kürtlerle ilgilidir.”  (s. 148)

Kök Boyalar

Kök Boyalar

“Kök boya kullanımını Kürtler bulmuştur.” (s. 179)

Sovyetler Birliği’nde Kürtlerin ilk kendi dillerinde roman, tiyatro, radyo yayını, müzik sanat alanında atılımları anlatılmış.

Kürtler sosyalizmin getirdiği özgürlük sayesinde, roman tiyatro kısacası sanat alanında ilk örneklerini verebilmişler, kültür ve sanat alanında atılımlar yapabilmişlerdir.

Kürtçe şarkı çıkarmasın diye, kaşık atıp, şovenizme girip marşlar söyledikleri o ödül törenini asla unutmamak gerek…

‘İdea’nın en yüksek şekli, kişiliktir. Bu yüzden en yüce sanat, en yüce kişiliği konu alan sanattır.

Kaynaklar: Sanat Nedir Tolstoy, Cemşid Bener Kürt Tarihi ve Uygarlığı, Sovyetler Birliği’nde Kürt Sanatı

Yorum bırak